Po II Wojnie Światowej podjęto uchwałę o odbudowie Warszawy jako stolicy Polski. Ludność masowo powracała do Warszawy. Represje NKWD i aparatu bezpieczeństwa uniemożliwiały powrót wielu żołnierzom AK.
Przedwojenna demokratycznie wybierana Rada m.st. Warszawy została zastąpiona Warszawską Radą Narodową z partyjnej nominacji. Z nominacji partii byli też prezydenci Warszawy.
14 lutego 1945 r. powołane zostało Biuro Odbudowy Stolicy pod kierownictwem Romana Piotrowskiego. Do 1952 r. odbudowano Stare Miasto, Krakowskie Przedmieście i Nowy świat, a także części ulic Miodowej, Długiej i Senatorskiej oraz placów Teatralnego i Bankowego. W latach 1947 - 1949 zrealizowano Trasę W-Z z tunelem przebitym pod Krakowskim Przedmieściem. W 1971 r. powołano komitet odbudowy Zamku Królewskiego dzięki inicjatywie i zabiegom prof. Stanisława Lorentza.
Wraz z transformacją ustroju w kraju odradza się warszawski samorząd. Po wielu publicznych dyskusjach 18 maja 1990 r. Sejm uchwala pierwszą ustawę o ustroju Warszawy. 27 maja w demokratycznych wyborach samorządowych mieszkańcy Warszawy wybrali swoich przedstawicieli do siedmiu gmin-dzielnic. Na prezydenta Rada m.st. Warszawy wybrała urbanistę Stanisława Wyganowskiego, który pełnił już tę funkcję od 27 stycznia 1990 r. na mocy decyzji premiera Tadeusza Mazowieckiego. Warszawa po 56-letniej przerwie uzyskała szansę rozwoju zgodnego z wolą swoich mieszkańców. Ponownie Warszawa staje się tematem obrad Sejmu, który najpierw 25 marca 1994 r. uchwala drugą ustawę o ustroju miasta stołecznego wprowadzającą w stolicy podział na 11 niezależnych gmin a następnie 15 marca 2002 r. trzecią ustawę, która jednoczy podzieloną stolicę w jedną gminę na prawach powiatu, dodatkowo włączając do obszaru miasta gminę Wesoła. W pierwszych wyborach bezpośrednich, wolą mieszkańców, Prezydentem Warszawy zostaje Lech Kaczyński.
Pomimo ciągłych zmian legislacyjnych Warszawa przeżywa gwałtowny wzrost gospodarczo-inwestycyjny. W kwietniu 1995 r. zostaje uruchomione Metro Warszawskie. Powstają nowe obiekty biurowe,hotele, centra handlowe, osiedla mieszkaniowe, mosty i węzły komunikacyjne.W Warszawie buduje się najwięcej hoteli. Miasto staje się najbardziej atrakcyjnym, w tej części Europy, miejscem inwestowania światowych kapitałów.